Çanakkale Tarihi ve Coğrafi Konumu

ÇANAKKALE   (dardanelles)

ÇANAKKALE BOĞAZI EFSANESİ 

COĞRAFİ KONUM

Çanakkale, Türkiye'nin kuzeybatı yönüne düşen Balkan Yarımadası'nın Doğu Trakya topraklarına bir kıstakla bağlanmış, Gelibolu Yarımadası ile 

Anadolu'nun uzantısı olan Biga yarımadası üzerinde toprakları bulunan bir ilimizdir.25-35 ve 27-45 doğu boylamları ile 39-30 ve 40-45 kuzey enlemleri arasında 9.737 km.'lik bir alanda kurulmuş olup, doğu ve Güneydoğu 

yönünde Balıkesir ili, batıda Ege denizi, Kuzeybatıda Edirne ili, kuzeyde Tekirdağ ili ile Marmara denizi tarafından çevrelenmiştir.

NÜFUS VE İDARİ BÖLÜM

1997 Genel nüfus sayımına göre il nüfusu tesbiti 440.373'dür. İl'de Merkez 

ilçe ile birlikte 12 ilçe, 568 köy ve 34 Belediye bulunmaktadır. İlçeleri; 

Ayvacık, Bayramiç, Biga, Bozcaada, Çan, Eceabat, Ezine, Gelibolu, 

Gökçeada, Lapseki ve Yenice'dir.

İKLİM

Çanakkale ilinde, Akdeniz ve Karadeniz iklimlerinin geçiş iklimi hüküm sürmektedir. Yağışlar genellikle bahar ve kış aylarında olmaktadır.
Turizm sezonunda, iklim mutedil olup, deniz suyu sıcaklığı Temmuz ve 

Ağustos aylarında maksimun seviyeye çıkmaktadır. Günlük hava sıcaklıkları 

ise sezonda maksimun 35 ve minimum 25 derece olup, gece uzun yıllar ortalaması olarak en düşük sıcaklık 10 derece olmuştur.
Yıl boyunca, Çanakkale ilinde hakim rüzgar kuzeyli rüzgar olmasına rağmen, güneyli rüzgar daha etkilidir.

EKONOMİK YAPI

İlimizde tarımsal üretim yapılan arazinin toprak varlığına oranı %55'dir. 

Hububat, ayçiçeği, zeytin, sebze, meyve üretimi ile hayvancılık, ilimizin en önemli gelir kaynaklarını teşkil etmektedir. Zeytincilik, Ege bölgesinin devamı niteliğindedir. Bakla üretimi iç bakla ihracatında önemli rol oynamaktadır. Ayçiçeğinde verim, Türkiye ortalamalarının üzerindedir. Meyve üretimi, elma, şeftali ve kiraza yönelmiştir. Bölgemiz, şarap ve kanyak üretimine çok 

elverişli üzüm yetişmesine uygun toprak ve iklim koşullarına sahiptir. Üretim miktarı yılda 16.00 ton civarındadır.
Çanakkale Boğazı, İklim değişimlerine paralel olarak, Karadeniz'den Marmara denizi ve Ege denizine yumurtlama mevsimlerinde yer değiştiren önemli su ürünleri potansiyeline sahip bir göç yoludur.

SOSYAL YAPI

Çanakkale ili, sosyal yapısı bakımından statik olarak kabul edilebilecek bir nüfusa sahiptir. Ülkemizin bazı bölgelerine nazaran oldukça yavaş bir 

kentleşme gelişimi gösteren, önemli sorunları bulunmayan bir yerleşim 

merkezidir.
1997 genel nüfus sayımına göre; ilimizin yaklaşık 443.069 olan nüfusu,

 ülkemiz nüfus artış oranına göre kararlı bir gelişme göstermektedir.
Eğitim ve öğretim durumu, Türkiye ortalamalarına göre yüksek düzeydedir.
Kuruluşu yeni olmakla beraber, her geçen gün büyük bir gelişme gösteren 

18 Mart Üniversitesi de ilimizin sosyal yapısının yükselmesine neden olan

 önemli bir eğitim kuruluşu, Mühendislik-Mimarlık, Fen-Edebiyat, Eğitim,

 Ziraat, Su ürünleri, İlahiyat, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulu ve Çanakkale Sağlık Hizmetleri 

Okulu'nu bünyesinde faaliyete geçirmiştir.
Çanakkale ili, tarihi boyunca önemli kültürlere sahne olmuştur. Bu özellik, halkın dış dünyaya açılmasını ve kültürel faaliyet Çanakkale ili, tarihi boyunca önemli kültürlere sahne olmuştur. Bu özellik, halkın dış dünyaya açılmasını ve kültürel faaliyetlere ilgisini arttırıcı bir unsur olarak kabul edilebilir.
Her yıl yöremizde açılan ve ekonomik olmaktan çok kültürel nitelik taşıyan kurslara, halkın küçümsenemeyecek oranda katılımı bunun bir göstergesi olarak sayılabilir.

KÜLTÜR VE TURİZM

Çanakkale, sahip olduğu tarihi, turustik ve kültürel zenginlikleri ile yerli ve yabancı turistlerin daima gözdesi olmuş bir ilimizdir.
Çanakkale Savaşları'nın cereyan ettiği Gelibolu Yarımadası, Tarihi Milli Park alanında bulunan Türk Anıt ve Şehitlikleri ile yabancı Anıt ve mezarlıkları, özellikle 18 Mart ve 25 Nisan tarihleri arasında yoğun olarak yerli ve yabancı turist akınına uğramaktadır.
Troya, Alexandreia;Troas, Assos gibi nice eski uygarlık merkezlerinin beşiği olan ilimiz, yerli ve yabancı ziyaretçileri tarihin derinliklerine götürmektedir.
Uygarlık tarihinin en eski el sanatlarından olan seramikçilik ve halıcılık, Çanakkale Folklorunun otantiğini kaybetmeden en belirgin özelliklerini günümüze kadar taşımışlardır.
Çanakkale adının, burada yapılan çanak-çömlekten geldiği kabul edilmektedir. Eski adı Kale-i Sultaniye olan Çanakkale'nin 17. yy. sonlarında ipek, yelken bezi ve çanak-çömlek imalatıyla ün yaptığı belirtilmektedir. Çevresi eşsiz doğa güzellikleri ve denizlerle çevrili olan ilimiz, sağlık turizmine çok sayıda kaplıcalarla hizmet vermektedir.
Eğitim ve öğretim hizmetleri yönünden yüksek düzeyde olan ilimiz, M. Akif Ersoy ve Nedime Hanım Halk Kütüphaneleri, Güzel Sanatlar Galerisi, M.Akif Tiyatro Salonu, Arkeoloji Müzesi, Namık Kemal Tiyatro Salonu ve 500'üncü yıl Açık Hava Tiyatrosu ile Çanakkale halkının kültürel gereksinimlerini büyük ölçüde karşılamaktadır. Her yıl geleneksel hale gelen Uluslararası Troia Festivali ile Kültürlerarası Troia şenlikleri ilimizin tanıtımına büyük katkı sağlamaktadır.
Çimenlik Kalesi: 1462 tarihinde Fatih Sultan Mehmed tarafından Çanakkale Boğazının kontrolü için Anadolu Yakasında inşa ettirilmiştir. Günümüze kadar iyi bir şekilde korunmuş olan bu yapı, Boğaz Komutanlığının sorumluluğundadır. Kent merkezinde, 1897 yılında İtalyan Konsolosluğu da yapan Vidaliz isimli tüccar tarafından parası ödenerek inşaa edilen Saat Kulesi, Ayvalık taşından yapılmış olup, dört cephesinde de birer adet saat bulunmaktadır. 1889 tarihinde İlya hayo tarafından kent merkezinde sıra dükkanlar şeklinde yaptırılan Aynalı Çarşı türkülere konu olmuştur.
Çok sayıda antik yerleşim yerlerine sahip olan ilimizde yapılan kazılar sonucu gün ışığına çıkarılan eserler, kent merkezindeki arkeoloji müzesinde sergilenmektedir.
Kalelerinin çok olmasıyla da tanınan ilimizde, Çimenlik Kalesi'nin yanısıra yine Anadolu Yakası'nın Ege Denizi'ne açılan kısmında, Çanakkale Boğazının güvenliğini sağlamak amacıyla Kum kalesi, ve aynı amaçla Nara burnunda inşaa edilen Nara Kalesi günümüzü kadar korunmuştur.
Çanakkale Savaşları sırasında boğazın korunması bakımından çok önemli görevler üstlenmiş olan Mesudiye tabyası, Dardanos taybası, Topçamlar tabyası, kumkale tabyası ile İkinci Dünla savaşı içih yapılan turgut reis Tabyası da ilimizin tarihi yerlerindendir.
Hasan mevsuf Şehitliği: çanakkale deniz savaşları sırasında inanılmaz cesaretiyle ün yapan ve şehit düşen dardanos bataryası Komutanı Üsteğmen hasan ve Teğmen Mevsuf'un hatıraları adına yapılmıştır. Bunun dışında Hastanebayırı şehitliği ve kumkale şehitliği bulunmaktadır.
Dardanos tümülüsü: Çanakkale'ye 11 km. uzaklıkta olan ve tarihi Troia kenti'nden daha öncelere dayanan Dardanos şehri'nin yönetici için yapılan Anıt mezar'da 'tümülüs) koridor, ön oda ve mezar olmak üzere üç bölüm bulunmaktadır. Bu tümülüste çok önemli arkeolojik eserler bulunmuştur.

TROYA

İntepe Bucağı, Tevfikiye köyü yakınında, Çanakkale'ye 30 km. uzaklıkta, Hisarlık'tadır. Yapılan kazılar sonucu 9 kültür katı saptanmış ve kırktan fazla yerleşme evreleri ortaya çıkarılmıştır.
Troya I (M.Ö. 3000-2500): 10 evreden oluşan bu katman, Erken Bronz döneminin ilk yerleşmelerindedir. Küçük bir alanı kaplayan kentin, çağdaşlarından çok daha gelişmiş olduğu saptanmıştır.
Troya II. (M.Ö.2500-2200): Kent planlaması gösteren ilk yerleşmelerdendir. Troya I'den daha geniş bir alana yayılmıştır. Bu katman yedi evreden oluşmaktadır.
Troya III. (M.Ö.2200-2050): Daha geniş bir alana yayılan kent yine surlarla çevrilidir. Yerleşme planı daha düzensiz bloklardan oluşmaktadır.
Troya IV (M.Ö.2050-1900): II. Yerleşme üzerine kurulan bu kat 17.000 m.lik bir alana yayılmıştır. Kazılarda beş evre saptanmıştır.
Troya V (M.Ö.1900-1800): Hem yapı, hem duvar tekniğinde belirgin bir gelişme görülmektedir. Duvarlar ince ve düzgün görünümlüdür.
Troya VI (M:Ö 1800-1300): Sağlam surları, ustaca yapılmış planı, düzenli yapılarıyla, döneminin önde gelen kale kentidir.
Troya VII a(M.Ö.1300-1260): Kazılar sonucu kale kentin kuzeydoğusunda çok sayıda ev kalıntısı ortaya çıkarılmıştır. Bunlar iç içe, aceleyle kurulmuşcasına, özensiz, kaba yapılardır.
Troya VII b (M.Ö.1260-1190): VII a'nın 0,50-1m üstünde kurulmuştur. Bir önceki dönemin plan yapısı belirgindir.
Troya VIII (M.V.700-350): Uzun süre yaşamın görülmediği yörede, Grekler'le birlikte yeniden bir canlanma izlenmektedir.
Troya IX (M.Ö.350-M.S.400): Troyalılar'ı ataları sayan Romalılar, kente önem vermişlerdir. Yenilenme sırasında Troya VI ve VII'nin önemli yapıları yok edilmiştir. Dönemin en önemli yapısı Athena Tapınağıdır. Bu dönem yapıları arasında meclis, tiyatro ve belediye sayılabilir.

DARDANOS:

Çanakkale'ye 11 km. uzaklıkta Kalabaklı Çayı kıyısında, Maltepede'dir. Bu mezar anıtı, bir koridor, ön oda ve ana mezar odasından oluşmaktadır. İçinde bir çok iskeletle birlikte, altın takılar, bronz ve pişmiş topraktan gereçler, kandiller, gözyaşı şişeleri müzik araçları bulunmuştur. Mezarda Arkaik, iyonik ve roma dönemlerinden yapılar vardır.

OPHRYNİON:

Çanakkale'ye 20 km. uzaklıkta, Erenköy'ün kuzeyindedir. İyon kolonisi olduğu sanılmaktadır.

SİGEİON:

Çanakkale'ye 34 km. uzaklıkta Yeniköy'dedir. Antik kaynaklarda, pisistratos ve oğlunun buraya yerleştiği bildirilmektedir.

ABYDOS:

Çanakkale'ye 2 km. uzaklıkta, Nara Burnu'nun güneyinde kurulmuştur.

KALE-İ SULTANİYE (SULTAN KALE):

Kente adını veren önemli ve görkemli bir anıt niteliğindedir. XV.yy. ortamlarında Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış, 1551'de Kanuni Sultan Süleyman döneminde onarılmıştır.

ULAŞIM

ÇEVRE İLLERE ULAŞIM
Çanakkale ilinin çevre illere ulaşımı karayolu ve havayolu ile sağlanmaktadır. Çanakkale'nin çevre il ve önemli merkezlere karayolu ile uzaklıkları;
Çanakkale-Ankara 659 km.
Çanakkale-İstanbul 310 km.
Çanakkale-İzmir 331 km.
Çanakkale-Bursa 303 km.
Çanakkale-Balıkesir 210 km.
Çanakkale-Tekirdağ 171 km.
Çanakkale-Edirne 217 km.dir.